حاصل اين اقتدار آن خواهد بود كه آمال ملى انجام پذيرد و به اين نحو ، رسوخ اجانب در امور ملى مسدود مىگردد . چه ، منظور اجانب ، استعمار اقتصادى و سياسى كشورهاى ضعيف و ناتوان از طرف كشورهاى قويدست مىباشد . اما راه بدست آوردن ثروت و ازدياد قدرت و توانايى ملك و ملت چيست ؟ در نوشتهء خود ، سيد جمال الدين واعظ ، راه ازدياد ثروت را از نويسندهء روزنامه ثريا « 1 » اقتباس مىكند و مىنويسد : « الحق ، برتر و بالاتر از اين سخن نمىشود » « 2 » و اين راه به عقيدهء اين دو نويسنده ، اول زراعت ، دوم صناعت و سوم تجارت است ، و اگر اين سه امر در مملكتى ترقى كند ، ملت و دولت قرين سعادت و اقبال مىشود ؛ و در خلال همين سطور است كه لزوم دخالت دولت را متذكر شده . به عقيدهء آنها براى ايجاد ثروت ملى ، دولت بايد عنوان رهبر اقتصادى به خود بگيرد . اما بهترين عامل پيشرفت اقتصاد ، تجارت است و رعايت صنف بازرگانان بر دولت فرض است ؛ چه زراعت و صناعت بدون عامل بازرگانى ترقى نمىكند و صنف تاجر است كه باعث رواج اين دو مىگردد . صنعتگر ممكن است چيزى را اختراع كند ولى اختراع او بدون واسطهء تاجر بدون مصرف مىماند . تاجر آنچه را صنعتگر به زحمت ايجاد و اختراع كرد ، مىخرد و او را بدين‌وسيله تشويق و كمك مىنمايد . صنعتگر چون ديد مصنوع او خريدار يافته است ، تشويق مىشود و كوشش مىكند ، و باز اختراع و توليد مىكند و ساخته و پرداختهء خود را مهمتر و كاملتر از پيش مىسازد و به اين ترتيب ، صنعت بوسيلهء تاجر كه واسطهء فروش صنعت است ترقى مىكند . لذا هرچه دامنهء تجارت وسيعتر باشد ، اعتبار دولت ، ازدياد ثروت ملى بيشتر و افتخار ملت والاتر است . البته منظور از اعتبار دولت اين نيست كه دولت در خزانهء خود هميشه پول نقد آماده و حاضر براى به كار انداختن قروض خود داشته باشد بلكه منظور تمول ملت است . در اين مورد ، دولت انگلستان را مثال مىآورد كه دولت مقروض است ولى ملت « هريك به قدر خويش ، داراى ثروت كامله هستند . » « 3 » « دولت انگلستان سياست استعمارى خود را نيز بوسيلهء تجارت اعمال كرده ؛ نه تنها

--> ( 1 ) . روزنامهء ثريا در قاهره ( مصر ) تأسيس و انتشار يافته و بعد در تهران و سپس در كاشان منتشر شده است . مديريت روزنامه در مصر با ميرزا على محمد خان كاشانى بوده و نخستين شمارهء اين روزنامه در روز شنبه 14 جمادى الاخر 1316 قمرى ( 29 اكتبر 1898 ميلادى ) انتشار يافته است . اين روزنامه مرام خويش را چنين شرح مىدهد : « ثريا روزنامه‌ايست كه از هرگونه وقايع پولتيكى و سياسى و صنايع و ادبيات و تجارت و غيره بحث مىكند و نيز مقالاتى كه نافع به حال دولت باشد ، طبع و نشر مىنمايد » . از شمارهء 27 سال دوم ، امور روزنامهء ثريا بعهدهء سيد فرج الله تاجر كاشانى مقيم مصر واگذار شد و همين شخص روزنامه را در تهران و كاشان براى دفعهء دوم و سوم منتشر نمود . سيد فرج الله در ابتداى امر ، با على محمد كاشانى همكارى مىنمود و از سال دوم ، امور روزنامه كاملا به او واگذار شد . روزنامهء ثريا از سال 1321 تا سال 1327 قمرى در تهران منتشر شد ، و از آن تاريخ به بعد ، در شهر كاشان انتشار يافته ( براى توضيح بيشتر دربارهء روزنامهء ثريا رجوع شود به : محمد صدر هاشمى ، تاريخ جرايد و مجلات ايران . ( 2 ) . لباس التقوى ، پيشين . ص 44 . ( 3 ) . همان . ص 46 .